نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• رفیع حسنی مقدم

استادیار اقتصاد دانشگاه دامغان

چکیده

سرمایه فکری از طریق تقویت سرمایه انسانی، ظرفیت‌های ساختاری و شبکه‌های ارتباطی می‌تواند زمینه‌ساز نوآوری، افزایش بهره‌وری منابع و توسعه فناوری‌های پاک باشد؛ بااین‌حال، اثربخشی آن به شرایط نهادی کشورها نیز وابسته است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر سرمایه فکری ملی بر رشد اقتصادی سبز و نقش تعدیل‌کنندگی کیفیت نهادی در کشورهای منتخب بریکس‌پلاس طی دوره 2000–2025 انجام شده است. در این پژوهش، سرمایه فکری ملی با استفاده از سه مؤلفه سرمایه انسانی، ساختاری و رابطه‌ای و روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) اندازه‌گیری شده است. همچنین توسعه مالی، باز بودن تجاری، مخارج دولت برای آموزش، مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به‌عنوان متغیرهای کنترلی در نظر گرفته شده‌اند. پس از بررسی ویژگی‌های داده‌ها، مدل با استفاده از روش رگرسیون مقاوم برآورد شده است. نتایج نشان می‌دهد که سرمایه فکری ملی و کیفیت نهادی در سطح معناداری 5 درصد بر رشد اقتصادی سبز اثر مثبت و معنادار داشته است. در مقابل، اثر تعاملی سرمایه فکری ملی و کیفیت نهادی در سطح معناداری 5 درصد منفی بوده و به لحاظ آماری معنادار است؛ بنابراین، کیفیت نهادی در شرایط مورد بررسی لزوماً اثر سرمایه فکری بر رشد اقتصادی سبز را تقویت نمی‌کند. همچنین در سطح معناداری 5 درصد، توسعه مالی، باز بودن تجاری، مخارج دولت برای آموزش و مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر بر رشد اقتصادی سبز تاثیر مثبت و معنادار دارند، درحالی‌که اثرات سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به لحاظ آماری معنادار نیست.

کلیدواژه‌ها

• سرمایه فکری ملی
• رشد اقتصادی سبز
• کیفیت نهادی
• بریکس‌پلاس
• رگرسیون مقاوم

موضوعات

• رشد اقتصادی

عنوان مقاله [English]

Estimating the Effects of Intellectual Capital on Green Economic Growth in BRICS-Plus Countries: The Moderating Role of Institutional Quality

نویسنده [English]

• Rafi Hassani Moghaddam

Assistant Professor of Economics, Damghan University

چکیده [English]

Intellectual capital, through strengthening human capital, structural capital, and relational capital, can lay the groundwork for innovation, enhance resource productivity, and drive the development of clean technologies; however, its effectiveness is also contingent upon the institutional conditions of countries. Hence, the present study aims to investigate the impact of national intellectual capital on green economic growth and the moderating role of institutional quality in selected BRICS+ countries over the period 2000–2025. In this research, national intellectual capital is measured using three components—human capital, structural capital, and relational capital—and the Principal Component Analysis (PCA) method. Additionally, financial development, trade openness, government expenditure on education, renewable energy consumption, and foreign direct investment are considered control variables. Following an examination of the data characteristics, the model is estimated using the robust regression method. The results indicate that both national intellectual capital and institutional quality have a significant positive effect on green economic growth at the 5% significance level. In contrast, the interaction effect of national intellectual capital and institutional quality is negative and statistically significant at the 5% level. Thus, under the investigated circumstances, institutional quality does not necessarily strengthen the effect of intellectual capital on green economic growth. Furthermore, at the 5% significance level, financial development, trade openness, government expenditure on education, and renewable energy consumption exert significant positive impacts on green economic growth, whereas the effects of foreign direct investment are not statistically significant

کلیدواژه‌ها [English]

• National Intellectual Capital
• Green Economic Growth
• Institutional Quality
• BRICS-Plus
• Robust Regression