نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• باقر حسامی عزیزی

هیت علمی دانشگاه پیام نور

چکیده

شناخت رژیم‌های حاکم بر اقتصاد کلان، پیش‌شرط طراحی سیاست‌های اقتصادی اثربخش در اقتصادهای در حال توسعه است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل رژیم‌های اقتصاد کلان ایران و استخراج دلالت‌های سیاستی متناظر، از مدل غیرخطی مارکوف–سوئیچینگ استفاده می‌کند. چشم‌انداز محتمل رژیم‌های اقتصاد کلان در افق ۱۴۰۴–۱۴۱۰ مورد بررسی قرار گرفته است. نوآوری اصلی مقاله حاضر در بازتعریف نقش مدل مارکوف–سوئیچینگ از یک ابزار صرفاً توصیفی چرخه‌های اقتصادی به یک چارچوب آینده‌نگر سیاست‌گذاری نهفته است. یافته‌های تجربی نشان می‌دهد اقتصاد ایران طی دوره مورد مطالعه در سه رژیم متمایز رکود، رشد متوسط و رشد بالا نوسان داشته است. نتایج ماتریس انتقال بیانگر آن است که رژیم‌های رشد پایین و رشد متوسط از پایداری بیشتری نسبت به رژیم رشد بالا برخوردار بوده و این امر حاکی از آسیب‌پذیری ساختاری اقتصاد ایران در برابر شوک‌های کلان و محدودیت پایداری رشدهای بالا است. نتایج پیش‌بینی نیز نشان می‌دهد در افق ۱۴۰۴–۱۴۱۰، استمرار رژیم رشد متوسط همراه با نوسانات دوره‌ای، محتمل‌ترین وضعیت اقتصاد کلان ایران خواهد بود. از منظر سیاست‌گذاری، نتایج این پژوهش تأکید می‌کند که اثربخشی سیاست‌های اقتصادی به رژیم حاکم بر اقتصاد وابسته است و به‌کارگیری سیاست‌های یکنواخت در شرایط متفاوت می‌تواند منجر به تشدید نوسانات اقتصاد کلان شود. بر این اساس، طراحی سیاست‌های ضدچرخه‌ای، تثبیتی و احتیاطی متناسب با شرایط رژیمی، برای ارتقای تاب‌آوری و ثبات اقتصاد کلان کشور ضروری است. یافته‌های پژوهش می‌تواند مبنایی تحلیلی برای تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران اقتصادی و هم‌راستاسازی سیاست‌ها با اهداف کلان توسعه‌ای کشور فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها

• رژیم‌های اقتصاد کلان
• مدل مارکوف–سوئیچینگ
• سیاست‌گذاری اقتصادی
• رشد اقتصادی
• اقتصاد ایران

موضوعات

• تولید ناخالص داخلی ایران

عنوان مقاله [English]

Analysis and Forecasting of Iran’s Macroeconomic Regimes: Policy Implications from a Markov–Switching Framework

نویسنده [English]

• Bagher Hesami Azizi

Facaulty member of Payame Noor university.

چکیده [English]

Identifying the regimes governing a macroeconomy is a prerequisite for designing effective economic policies in developing economies. This study aims to identify and analyze Iran’s macroeconomic regimes and to derive corresponding policy implications using a nonlinear Markov–Switching model. The likely outlook of macroeconomic regimes over the 1404–1410 horizon is also examined. The main contribution of this paper lies in redefining the Markov–Switching model from a purely descriptive tool for business cycles into a forward-looking framework for policy design.

Empirical findings indicate that Iran’s economy has fluctuated among three distinct regimes during the sample period: recession, moderate growth, and high growth. The transition matrix results show that low- and moderate-growth regimes exhibit greater persistence than the high-growth regime, reflecting the structural vulnerability of Iran’s economy to macroeconomic shocks and the limited sustainability of high-growth episodes. Forecast results further suggest that over the 1404–1410 horizon, the continuation of a moderate-growth regime accompanied by periodic fluctuations is the most likely macroeconomic scenario for Iran.

From a policy perspective, the results underscore that the effectiveness of economic policies is regime-dependent, and that applying uniform policies across different conditions may exacerbate macroeconomic volatility. Accordingly, the design of countercyclical, stabilization, and precautionary policies tailored to prevailing regimes is essential to enhance macroeconomic resilience and stability. The findings provide an analytical basis for economic policymakers and support the alignment of policy choices with the country’s overarching development objectives.

کلیدواژه‌ها [English]

• Macroeconomic Regimes
• Markov Switching Model
• Economic Policy Making
• Economic Growth
• Iranian Economy