تأثیر سرمایه انسانی نوآور بر رشد اقتصادی (مطالعه موردی توسعه کشاورزی استان مرکزی)

نوع مقاله: فصلنامه پژوهش های رشد توسعه اقتصادی

نویسندگان

1 مدرس گروه مهندسی صنایع دانشگاه اراک، معاون توسعه شرکت ماشین سازی تکلان؛ ایران

2 مدرس دانشگاه پیام نور اراک

3 مدرس دانشگاه پیام نور اراک و کارمند شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران

چکیده

اگر چهتوسعهکشاورزیتابعیازعواملاقتصادی، اجتماعیومحیطیاستامابهنظرمی‌رسدتوسعهکشاورزیمی‌تواندبهمیزاندرخورتوجهیتابعیازتغییروتکاملدانشومهارتسرمایه انسانی نوآوربهمنظور افزایشکارایی، اثربخشیوپایداریدراینبخشباشد.بسیاریازمحققینمعتقدندارتقایظرفیت‌هایشناختی (آگاهی، دانش)می‌تواند نقطهآغازی برایدستیابیبهسرمایه انسانی نوآور کهازعناصرتوسعهپایدار بهشمارمی‌آیندفراهمآوردوتوسعهکشاورزیراهم به دنبالداشتهباشد.بههمیندلیلدرمقالهحاضربهاینپرسشاساسیپرداختهمی‌شودکهآیابینچهار متغیر سرمایه انسانی نوآور و توسعه کشاورزیرابطهمعنی‌داریوجوددارد.بهمنظور پاسخ‌گوییبهپرسشمذکور، شاخص‌هایتبیینکننده سرمایه انسانی نوآور و توسعه کشاورزیبر اساسنظریه‌هایموجودوامکانات منطقهموردمطالعه، تدوینگردیدو پرسشنامه‌ای درسطحکارشناسانبخش‌های مختلف مرتبط باکشاورزی در استان مرکزیطراحیشد. بدینترتیبازروش پژوهشتوصیفی-تحلیلیبهشیوهپیمایشیاستفادهشد.یافته‌هانشانمی‌دهدبینمتغیرهایآموزش، بهداشت و سلامت، نهاد‌های رسمی، نهاد‌های غیر رسمیو سرمایه انسانی نوآور و توسعهکشاورزی، رابطهمعناداریوجود دارد.بنابراینمی‌توانگفتکهرابطه‌ایباجهتمثبتمیان متغیرهایسرمایه انسانی نوآور و توسعهکشاورزی استانوجوددارد، بنابراین، درکلتحلیلآماری، متغیرهایسرمایه انسانی نوآور برتوسعهکشاورزیاستان مرکزیتأثیرگذاربودهاست، بهطوریکههمبستگیتوسعهکشاورزیدر اکثریتابعادبا متغیرهای سرمایه انسانی نوآور در قالبفرضیه‌های تحقیقبهتأییدرسیدهاست. برای انجام تحلیل‌های آماری از نرم‌افزارهای آماری SPSS و LISREL استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Impact of Innovative Human Capital on Economic Growth (A Case Study of Agricultural Development of Markazi Province)

نویسندگان [English]

  • gholam reza fatahi bayat 1
  • ahmad godarzi 2
  • mohammadreza goodarzi 3
1 Lecturer, Department of Industrial Engineering, University of Arak
2 Lecturer of Payame-Noor University
3 Lecturer of Payame-Noor University
چکیده [English]

Although the development of agriculture is a function of the economic, social and environmental
factors, it seems that the development of agriculture can be a function of the change in innovative human capital and the evolution of knowledge and skills to enhance the efficiency, effectiveness and stability in the sector.In the present paper, the fundamental question is there a significant relationship between four innovative human capitalvariables and agricultural development?
In order to answer the question, analytical-descriptive research method was used. Findings
indicate that there is a significant relationship between the variables of education, health, official agencies, non-official agencies and innovative human capital and development of agriculture. Therefore, it can be said that the relationship between the variable of innovative
human capital and developmentof agriculture is positive. The softwares of SPSS and LISREL are used.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Innovative Human Capital
  • Agriculture Development
  • Official Iinstitutions
  • Non-official Institutions

ابراهیمی، الناز (1383). "اثر بهره‌وری در رشد اقتصادی در قالب مدل رشد درون‌زا". پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

ابریشمی، حمید و منظور، داود (1378). "تحلیل مقایسه‌ای الگوهای رشد نئوکلاسیک و درون‌زا". مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 55، 64-27.

آذر، عادل و مؤمنی، محمد (1381). "آمار و کاربرد آن در مدیریت". نسخه ششم، جلد دوم، تهران، انتشارات سمت.

انتظاری. یعقوب (1383). "تحلیل رابطه بین فناوری و سرمایه انسانی در صنایع مبتنی بر دانش". فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 31 و 32، 170-131.

پیشه فرد، مصطفی جعفر (1386). "حکومت علوی و اهتمام به اصلاحات اجتماعی اقتصادی،  توسعه و رفاه". مجله فصلنامه حکومت اسلامی، شماره 18، 97-56.

تقوی، مهدی و محمدی، حسین (1385). "تأثیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در ایران". پژوهشنامه اقتصادی، شماره 6 (پیاپی 22)، 44-15.

حافظ نیا، محمدرضا (1382). "مقدمه‌ای بر روش‌ تحقیق در علوم انسانی". انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، تهران.

ربیعی، مهناز (1388). "اثر نوآوری و سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در ایران". مجله دانش و توسعه، شماره 26، 142-122.

زمانی پور، اسداله (1378). "ترویج کشاورزی در فرایند توسعه". چاپ سوم، مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی.

ساخاروپولوس، جرج (1373). "آموزش برای توسعه". ترجمه پریدخت وحیدی و حمید سهرابی، ناشر: تهران سازمان برنامه و بودجه، چاپ دوم

سعیدی، علی اکبر (1386). "اقتصاد آموزش". سایت شخصی به آدرس  http: //www.aa-saeidi.com

شهرکی، مهدی و قادری، سیمین (1394). "تأثیر زیرساخت‌های آموزش و سلامت بر رشد اقتصادی ایران". فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال پنجم، شماره 19، 136-115.

شولتز، تئودور ویلیام (1991). "سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی و توسعه اقتصادی". ترجمه محمود متوسلی، تهران مؤسسه تحقیقات پولی و بانکی وابسته به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

صالحی، محمد جواد (1381، 1384). "محاسبه بازده سرمایه انسانی در ایران". پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 35 و 36، 166-139.

عربی، زهرا و کاظمی، ابوطالب (1393). "تأثیر شاخص توسعه انسانی بر تولید ناخالص داخلی ایران". فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال پنجم، شماره 17، 124-109.

العسل، ابراهیم (1999). "توسعه در اسلام". ترجمه عباس عرب، انتشارات آستان قدس رضوی.

علمی، زهرا (1381). "اثر سرمایه انسانی و سرمایه‌گذاری دولت در سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی ایران در چارچوب مدل‌های رشد درون‌زا". پایان نامه دکتری، دانشگاه تهران.

عمادزاده، مصطفی؛ دلالی اصفهانی، رحیم؛ صمدی، سعید و محمدی، فرزانه (1388). "اثر کیفیت نیروی کار بر رشد اقتصادی در منتخبی از کشورها". فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری (بررسی‌های اقتصادی سابق)، دوره ششم، شماره 1، 26-1.

قارون، معصومه (1380). "مروری بر نحوه تأمین منابع مالی آموزش عالی در منطقه آسیا و اقیانوسیه و رهیافت‌هایی برای ایران". فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 2، 64-43.

کاتوزیان، محمدعلی (1393). اسمیت، آدام، 1790 - 1723م. "ثروت ملل - نقد و تفسیر". تهران شرکت سهامی کتاب‌های جیبی, مؤسسه انتشارات امیرکبیر چاپ چهارم.

کوهپایی، مجید (1369). "اصول اقتصاد کشاورزی". انتشارات دانشگاه تهران.

الماسی، مجتبی؛ سهیلی، کیومرث و سپهبان قره بابا، اصغر (1390). "بررسی آثار سرمایه‌گذاری در آموزش عالی بر رشد اقتصادی ایران طی دوره 1384-1350". پژوهشنامه علوم اقتصادی، سال ششم، شماره 11، 34-13.

محمدزاده، یوسف؛ دانش جعفری، داود و مجیدی، یاسر (1393). "نقش کیفیت نهادها و سرمایه انسانی در پدیده بلای منابع (مطالعه موردی کشورهای صادرکننده نفت)". فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، سال یازدهم، شماره 4، 157-127.

ملک محمدی، ایرج (1386). "ترویج و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی". جلد اول، ویرایش دوم, چاپ سوم مرکز نشر دانشگاهی.

میرباقری هیر، میرناصر؛ رحیم‌زاده، فرزاد و صفوی، سید راشد (1393). "بررسی تأثیر تجارت بر توسعه انسانی در کشورهای منتخب عضو منا". فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال چهارم، شماره 16، 120-105.

ﻭﻳﻠﻴﺎﻣﺴﻮﻥ ﺍﻱ، ﺍﻟﻴﻮﺭ (٢٠٠٠). "ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﻧﻬﺎﺩﮔﺮﺍﻳﻲ ﺟﺪﻳـﺪ: ﺩﺳـﺘﺎﻭﺭﺩﻫﺎﻱ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻭ ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭﻭ". ﻣﺘﺮﺟﻢ: ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻣﺘﻮﺳﻠﻲ، ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺑﻮﺩﺟﻪ، ﺷﻤﺎﺭﻩ ٧٣، 104-79.

یحیی‌زاده‌فر، محمود؛ طهرانچیان، امیرمنصور و حامی، مهیار (1393). "سرمایه اجتماعی و توسعه مالی در ایران". فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال چهارم، شماره 16، 88-73.

 

Aghion, Philippe, and Peter Howitt. (1998a) “Endogenous Growth Theory”. Cambridge, MA: MIT Press.

Aluaro, M. P. & Miguel S. (2004). “Comparing Macroeconomic Returns on Human and Public Capital: Empirical Analysis of the Portuguese Case”. Journal of Policy Modeling, 1, 314-335.

Anderson, J. C. & Gerbing, D. W. (1988). “Structural Equation Modeling in Practice: A Review and Recommended Two-Step Approach”. Psychological Bulletin, 103(3), 411-423.

Becker, B. E., Huselid, M. A. & Ulrich, D. (2001). “Llinking Ppeople, Sstrategy and Pperformance”. The HR Boston, Massachusetts: Harvard Business School Press.

Grossman, G. & Helpman, E. (2005). “A Protectionist Bias in Majoritarian Politics”. Quarterly Journal of Economy, 120, 278-307.

Wang, H. & Ping, L. (2011). “Empirical Analysis of the Sources of China's Economic Growth in 1978-2008”. Journal of Knowledge-based Innovation in China, 3(2), 91–105.

Jiang, L., Tan, J. & Thursby, M. (2011). “Incumbent Firm Invention in Emerging Fields: Evidence from The Semiconductor Industry”. Strategic Management Journal, 32(1), 55-75.

Macmahon, W. (1987). “The Relation of Education and R&D to Productivity Growth in the Developing Counties of Africa”. Economics of Education Review, 6, 60-76.

Mellor, J. (1999). “Faster, More Equitable Growth – The Relation Between Growth in Agriculture and Poverty Reduction Agricultural Policy Development Project”. (Research Report No. 4). Washington, D.C.: United States Agency for International Development. Retrieved from http://www.abtassociates.com/reports/19998977199472.pdf

Narayan, P. K. & Russell, S. (2004). “Causality between Human Capital and Real Income in Co-integrated VAR Processes: Empirical Evidence from China (1960,1999)”. International Journal of Business and Economics, 3, 1-11.

Ravallion, M. & Datt, G. (1996). “How Important to India’s Poor is The Sectoral Composition of Economic Growth”. World Bank Economic Review, 10(1), 1–25

Romer, P. M.(1986). “Incresing Returns and Long-Run Growth”. Journal of political Economy, 94(5), 1002-1037.

Szmukler, G. I., Burgess, P., Herman, H., Bloch, s., Benson. A. & Colusa, S. (1996). “Caring for Relatives with Serious Mental Illness- The development of the Experience of Caregiving Inventory”. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 31, 137-148.

Timmer, M. P. & Szirmai, A. (1999). “International Comparison of Productivity Performance in Manufacturing in South- and East Asia, 1963-1993”. Oxford Development Studies, 27(1), 57-79.

Williamson, I. O. (2000). “Employer Legitimacy and Recruitment Success in Small Businesses”. Entrepreneurship Theory and Practice, 25, 27–42.

Wilson, M. & Brempong, K. G. (2001). “Health Human Capital and Economic Growth sub Saharan African and OECD Countries”. The Quarterly Review of Economics and Finance, 44, 296-311.

Zaman, K., Izhar, Z., Khan, M. M. & Ahmad, M. (2012). “The Relationship Between Financial Indicators and Human Development in Pakistan”. Economic Modelling, 29, 1515–1523.