تحلیل مقدار بهینه و شرایط آستانه‌ای بدهی‌های دولت در ایران

نوع مقاله : فصلنامه پژوهش های رشد توسعه اقتصادی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.30473/egdr.2020.51086.5644

چکیده

هدف اصلی این مقاله تحلیل مقدار بهینه و مقدار آستانه‌ای بدهی‌های دولت در ایران و تأثیر بدهی‌های دولت بر رشد اقتصادی است. بدهی‌های دولت یک پدیده اقتصادی و سیاسی است و از بعد نظری، ملاحظات مرتبط با بازتوزیع مجددو بین نسلی، انتخاب مجدد دولت‌ها، سیکل‌های سیاسی بودجه، تضاد اجتماعی گروه‌ها، توهم مالی و چانه‌زنی مجلس و قانون‌گذاران بر آن تأثیر دارند.
بدهی دولت از طریق کانال‌های شش گانه مخارج دولت، نرخ بهره، مالیات آینده، تورم، احتمال شکل گیری مثلث شوم بحران (سه بحران بدهی، بانکی و ارزی) و ظرفیت اتخاذ سیاست‌های ضد چرخه‌ای بر رشد اقتصادی تأثیر دارد. در مجموع سه دیدگاه کلی درباره تأثیر بدهی‌ها بر رشد اقتصادی وجود دارد که عبارتند از تأکید بر اثر مثبت، تأکید بر اثر منفی و وجود مقدار آستانه‌ای. این مقاله مبتنی بر داده‌های سالیانه ۱۳۹۵-۱۳۵۳ و با استفاده از روش OLS نشان داده است که رابطه بدهی‌های دولت و رشد اقتصادی به صورت U معکوس است و مقدار بهینه شاخص بدهی‌های دولت (نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی) در ایران حدود ۱۶/۵۴ درصد و مقدار آستانه‌ای شاخص بدهی‌ها نیز حدود ۳۲/۱۰۸ درصد است.
همچنین مشاهده شده است که از سال ۱۳۵۳ تا اواسط دهه ۱۳۸۰ میزان بدهی‌های دولت به بانک مرکزی بیشتر از بدهی دولت به بانک‌ها و مؤسسات مالی بوده اما از اواسط دهه ۱۳۸۰ این روند معکوس شده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Optimum and Threshold Rates of Government Debt in Iran

نویسندگان [English]

  • reza zamani 1
  • masoud majidi 2
1 Assistant Professor of Economics, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
2 Master of Economics, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Analysis of optimum and threshold rates of government debt in Iran and the effect of public debt on economic growth are the major purposes of this paper. As government debt is both economic and political phenomena, there are a lot of political economic literature that focus on some dimensions including intergerneration redistribution, re-election of governments, political budget cycles, fiscal illusion, and bargaining in legislation.
Government debt affects economic growth through six channels, including government expenditure, interest rate, future tax, possibility of vicious triangle crises (debt, bank, and currency crises), and counter cycle policies. There are three points about the effect of government debt on economic growth: positive, negative, or threshold effect. Using yearly data from 1974-2016 and OLS approach, we show that relationship between government debt and economic growth in Iran is inverse U, and the optimum rate of debt index (portion of government debt to GDP) in Iran is about 54.16 percent and the threshold level is about 108.32 percent.
Moreover, it has been shown that from 1974 to the middle of 2000’s, public debt to central bank was more than public debt to banking system, but after that mentioend trend has been reversed

کلیدواژه‌ها [English]

  • Government Debt
  • Economic Growth
  • Iran
احسانی، محمدعلی؛ لعل‌خضری، حمید و طاهری بازخانه، صالح (1398). "تحلیل آستانه‌ای و طیفی رابطه‌ی میان بدهی دولت به سیستم بانکی و رشد اقتصادی در ایران". فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، دوره 9، شماره 35، 52-35.
بانک مرکزی (۱۳۹۵). "پایگاه داده‌های آماری ".
دادگر، یدالله؛ نظری، روح الله و صیامی عراقی، ابراهیم (1392). "دولت و مالیات بهینه در اقتصاد بخش عمومی و کارکرد دولت و مالیات در ایران". فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات قتصادی کاربردی در ایران، شماره ۵، 29-1.
شاک‍ری‌، ع‍ب‍اس‌ (۱۳۹۱). "نظریه‌ها و سیاست‌های اقتصاد کلان". انتشارات رافع
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۶). "بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۷: گزارش شماره ۵۶. وضعیت بدهی‌های دولت و انتشار اوراق مالی".
منتظری شورکچالی، جلال (1398). "آزمون وجود منحنی لافر بدهی در اقتصاد ایران: شواهدی از الگوی رگرسیون انتقال ملایم (STR)". فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، دوره 9، شماره 36، 143-129.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۸). "شناسایی مجاری ایجاد بدهی دولت".         
 
 
 
Afonso, A. & Alves, J. R. (2014). “The Role of Government Debt in Economic Growth”. WP16/DE/UECE, 1-45
Afonso, A. & Jalles, J. T. (2013). “Growth and Productivity: The Role of Government Debt”. International Review of Economics & Finance, 25, 384-407.
Aghion, P. & Kharroubi, E. (2007). “Cyclical Macro Policy and Industry Growth: the Effect of Countercyclical Fiscal Policy”. WP Harvard University, p. 1-29.
Aiyagari, S. R., Marcet, A., Sargent, T. J. & Seppala, J. (2002). “Optimal Taxation Without State-Contingent Debt”. Journal of Political Economy, 110(6), 1220-1254.
Alesina, A. & Tabellini, G. (1990). “A Positive Theory of Fiscal Deficits and Government Debt”. The Review of Economic Studies, 57(3), 403-414.
Barro, R. J. (1979). “On the Determination of the Public Debt”. Journal of political Economy, 87(5, Part 1), 940-971.
Barro, R. j. (1995). “Inflation and Economic Growth”. NBER Working Paper No. 5326 (Cambridge, Massachusetts: National Bureau of Economic Research).
Baum, A., Checherita-Westphal, C. & Rother, P. (2013). “Debt and Growth: New Evidence for the Euro Area”. Journal of International Money and Finance, 32, 809-821.
Bloch, D. & Falilou, F. (2015). “Government Debt Indicators: Understanding the Data”. OECD Working Paper, Vol. 1228.
Buchanan, M. J. & Wagner. E. R. (1977). “Democracy in Deficit: The Political Legacy of Lord Keynes”. Ney York: Academic Press.
Burnside, C., Eichenbaum, M. & Rebelo, S. (2001). “Prospective Deficits and the Asian Currency Crisis”. Journal of Political Economy, 109(6), 1155-1197.
Checherita, C. & Rother, P. (2010). “The Impact of High and Growing Government Debt on Economic Growth an Empirical Investigation for the Euro Area”. ECBWorking Paper No. 1237, p. 1-43.
Cukierman, A. & Meltzer, A. H. (1986). “A Positive Theory of Discretionary Policy, the Cost of Democratic Government and the Benefits of a Constitution”. Economic Inquiry, 24(3), 367-388.
Diamond, P. (1965). “National Debt in a Neoclassical Growth Model”. American Economic Review, 55, 1125–1150.
Dotsey, M. (1994). “Some Unpleasant Supply Side Arithmetic”. Journal of Monetary Economics, 33(3), 507-524.
Ghosh, A. R., Kim, J. I., Mendoza, E. G., Ostry, J. D. & Qureshi, M. S. (2013). “Fiscal Fatigue, Fiscal Space and Debt Sustainability in Advanced Economies”. The Economic Journal, 123, 4-30.
Hemming, R., Kell, M. & Schimmelpfennig, A. (2003). “Fiscal Vulnerability and Financial Crises in Emerging Market Economies”. Washington, DC: International Monetary Fund.
Kim, E., Ha, Y. & Kim, S. (2017). “Public Debt Corruption and Sustainable Economic Growth”. Sustainability, 9(3), 433-463.
Kumar, M. & Woo, J. (2010). “Public Debt and Growth”. IMF WP 10/174.
Kumar, M. M. S. & Baldacci, M. E. (2010). “Fiscal Deficits, Public Debt, and Sovereign Bond Yields”. (No. 10-184). International Monetary Fund.
Lucas Jr, R. E. & Stokey, N. L. (1983). “Optimal Fiscal and Monetary Policy in an Economy without Capital”. Journal of Monetary Economics, 12(1), 55-93.
Passarelli, F. & Tabellini, G. (2013). “Emotions and Political Unrest”. CESifo Working Paper Series.
Ponticelli, J. & Voth, H. J. (2011). “Austerity and Anarchy: Budget Cuts and Social Unrest in Europe”. 1919-2008. SSRN Electronic Journal, (July), 1-19.
Ramsey, F. P. (1927). “A Contribution to the Theory of Taxation”. The Economic Journal,37(145), 47-61.
Reinhart, C. & Rogoff, K. (2010). “Debt and Growth Revisited”. Munich Personal RePEc Archive.
Rogoff, K. & Sibert, A. (1988). “Elections and Macroeconomic Policy Cycles”. The Review of Economic Studies, 55(1), 1-16.
Rogoff, K. (1990). “Equilibrium Political Budget Cycles”. The American Economic Review, 80(1), 21-36.
Sargent, T. J. & Wallace, N. (1984). “Some Unpleasant Monetarist Arithmetic”. In Monetarism in the United Kingdom (pp. 15-41). Palgrave Macmillan, London.
Schclarek, A. A. (2004). “Debt and Economic Growth in Developing and Industrial Countries”. Working Papers 2005 (pp. 34). Lund University, p. 1-39.
Swamy, V. (2015). “Government Debt and Economic Growth: Estimating the Debt Thresholds and Debt Intolerance”. MPRA Paper No. 63694, SSRN 2595112
Velasco, A. (1999). “A Model of Endogenous Fiscal Deficits and Delayed Fiscal Reforms”. In J. M. Poterba and J. Von Hagen, (editors), Fiscal Institutions and Fiscal Performance, 6336, 37-58.
Velasco, A. (2000). “Debts and Deficits with Fragmented Fiscal Policymaking”. Journal of Public Economics, 76(1), 105-125.
Weingast, B., Shepsle, K. & Johnsen. C. (1981). “The Political Economy of Benefits and Costs: a Neoclassical Approach to Distributive Politics”. Journal of Political Economy, 84(4), 642-664
Woo, J. & Kumar, M. S. (2015). “Public Debt and Growth”. Economica, 82(328), 705-739.
Woo, J. (2003). “Economic, Political, and Institutional Determinants of Public Deficits”. Journal of Public Economics, 87(3-4), 387-426
Woo, J. (2009). “Why do More Polarized Countries Run More Procyclical Fiscal Policy?”. The Review of Economics and Statistics, 91(4), 850-870.‏