بررسی تأثیر شوک‌های پایه پولی و درآمدهای نفتی دولت بر اقتصاد ایران با استفاده از تکنیک مدلسازی تعادل عمومی پویای تصادفی

نوع مقاله : فصلنامه پژوهش های رشد توسعه اقتصادی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

10.30473/egdr.2019.48752.5414

چکیده

با تأکید بر طراحی مسیرهای چهارگانه تأثیرگذاری نفت و انرژی بر اقتصاد ایران، یک الگوی جامع نئوکینزی تعادل عمومی پویای تصادفی شبیه‌سازی گردیده است. در مطالعه حاضر شوک‌های وارده بر دو مسیر مهم پایه پولی و درآمدهای نفتی دولت آنالیز می‌شود. تکانه پولی علاوه بر تورم، به صورت آنی بر نرخارز اسمی و حقیقی، سرمایه‌گذاری بنگاه‌ها، اشتغال، تولید، وارداتکالاهایمصرفی و سرمایه‌ای، تأثیرات مثبت داشته و تکانهدرآمدهایارزی نفتی نیزبا افزایش مخارج عمرانی و جاری دولت، سطح عمومی قیمت‌ها، واردات کالاهای سرمایه‌ای و مصرفی و مصرف خانوار در دوره اول، طرفتقاضایاقتصادرا به صورت مقطعی منبسط نموده و تولید غیرنفتی را به میزان 8/0% افزایش می‌دهد. در مقابل با کاهش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و اشتغال، تولید غیرنفتی طی 2 دوره بشدت کاهش یافته و حتی از وضعیت با ثبات بلندمدت نیز تنزل می‌یابد که به مفهوم تحقق پدیده نفرین منابع در اقتصاد ایران می‌باشد. از طرفی نیز در نتیجه وقوع شوک درآمدهای نفتی، همزمان با افزایش هزینه‌های عمرانی دولت و کاهش سرمایه‌گذاری بنگاه‌ها، وقوع اثر برون‌رانی در اقتصاد ایران تقویت می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effect of Shocks in Monetary Base and Government Oil Revenues on the Iranian Economy Using Dynamic Stochastic General Equilibrium Model

نویسندگان [English]

  • Ali Mohammadipour 1
  • ali salmanpour znouz 2
  • Seyed Fakhreddin Fakhrhosseini 3
1 Ph.D. Student in Economic Sciences, Miyaneh Branch, Islamic Azad University, Miyaneh, Iran
2 Assistant Professor, Department of Economics, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran
چکیده [English]

Emphasizing on designing the four paths of oil and energy impact on the Iranian economy, a New-Keynesian comprehensive DSGE model is simulated. In the present study, shocks in the form of two important paths monetary base and government oil revenues are analyzed. Monetary impulses, in addition to inflation, instantly have a positive impact on nominal and real exchange rates, firms’ investment, employment, production, import of consumer and capital goods. The impulse for government oil revenues in the first period will also increase government development and current expenditure, general price level, import of capital and consumer goods, and household consumption. Then the demand side of the economy is expanded cross-sectionally and increased non-oil production at the rate of 0.8%. In contrast, with the decline in private sector investment and employment, non-oil production has fallen sharply over two periods, even falling from a stable long-term situation, which means that the Resource Curse in the Iranian economy is realizing. On the other hand, as a result of the shocks in oil revenues, the Crowding-Out Effect on the Iranian economy will be strengthened as government capital spending increases and firms' investments decrease.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Monetary Base
  • Government Oil Revenues
  • Dynamic Stochastic General Equilibrium Model
  • Resource Curse and Crowding-Out Effect
احمدیان، مجید، (1378). "اقتصاد نظری و کاربردی نفت". دانشگاه تربیت مدرس، پژوهشکده اقتصاد، تهران.
بهراد امین، مهدی، زمانیان، غلامرضا و اسفندیاری، مرضیه (1396). "بررسی نقش سیاست هدف گذاری تورم در اثرگذاری شوک‌های نفتی بر تجارت خارجی ایران". فصلنامه نظریه‌های کاربردی اقتصاد، سال چهارم، شماره 1، 28-1.
بهرامی، جاوید و قریشی، نیره سادات (1390). "تحلیل سیاست پولی در اقتصاد ایران با استفاده از یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی". فصلنامه مدلسازی اقتصادی، دوره 5، شماره 13، 22-1.
پارسا، حجت؛ هادیان، ابراهیم؛ صمدی، علی حسین و زیبایی، منصور (1394). "بررسی تأثیر راهبردهای مختلف در مدیریت درآمدهای نفتی بر عملکرد اقتصاد کلان در ایران". فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، سال چهارم، شماره 15، 131-107.
ربیع همدانی، هستی و پدرام، مهدی (1393). "اثر ثروت و فشار هزینه ناشی از شوک قیمت نفت در اقتصاد ایران: یک رویکرد نوکینزی". فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، دوره 22، شماره 70، 246-223.
رهبر، فرهاد و سلیمی، احسان (1394). "نقش انضباط مالی دولت و صندوق توسعه ملی در کاهش بیماری هلندی در اقتصاد ایران". فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، سال چهارم، شماره‎ 4، 243-219.
زنگنه، محمد (1388). "ادوار تجاری در قالب یک مدل DSGE کینزی با وجود نقصان در بازارهای مالی". رساله دکتری، استاد راهنما: دکتر منصور خلیلی و دکتر اصغر شاهمرادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران.
شاه‎حسینی، سعید و بهرامی، جاوید (1391). "طراحی یک مدل تعادل عمومی‎پویای تصادفی کینزی جدید برای اقتصاد ایران با در نظر گرفتن بخش بانکی". فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ایران، سال هفدهم، شماره‎ 53، 83-55.
فرجی، مریم و افشاری، زهرا (1394). "تکانه‌های قیمت نفت و نوسانات اقتصادی در ایران در چارچوب مدل اقتصاد باز کینزی جدید". فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 76، 113-83.
کارشناس، مسعود (1382). "نفت، دولت و صنعتی شدن در ایران". ترجمه: علی اصغر سعیدی و یوسف حاجی عبدالوهاب، انتشارات گام نو.
کمیجانی، اکبر و توکلیان، حسین (1391). "سیاست‌گذاری پولی تحت سلطه مالی و تورم هدف ضمنی در قالب یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی برای اقتصاد ایران". تحقیقات مدلسازی اقتصادی، دوره 2، شماره 8، 117-87.
ملکی حسنوند، بهزاد؛ جعفری، محمد؛ فتاحی، شهرام و غفاری، هادی (1398). "سازوکار اثرگذاری هم‌زمان حکمرانی خوب و مخارج دولتی بر رشد اقتصادی". فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، دوره 9، شماره 34، 114-99.
منظور، داود و تقی‌پور، انوشیروان (1394). "تنظیم یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE) برای اقتصاد باز کوچک صادرکننده نقت؛ مورد مطالعه: ایران". فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، سال بیست و سوم، شماره 75، 44-7.
 Adolfson, M., Laseen, S. & Linde, J. (2007). “Bayesian Estimation of an Open Economy DSGE Model with Incompelete Pass-Through”. Journal of International Economics, 72(2), 481-511.
Allegret, J. P. & Benkhodja, M. T. (2011). “External Shocks and Monetary Policy in a Small Open Oil Exporting Economy”. UMR CNRS and Université Paris Ouest Nanterre La Défense, Bureau R130 15, Parvis René Descartes 69342 Lyon Cedex 07 France, 1-43.
Aye, G. C. (2015). “Does Oil Price Uncertainty Matter for Stock Returns in South Africa? Stock Returns”. Investment Management and Financial Innovations, 12(1), 179-188.
Bashar, O. H., Wadud, I. M. & Ahmed, H. J. A. (2013). “Oil Price Uncertainty, Monetary Policy and the Macroeconomy: The Canadian Perspective”. Economic Modelling, 35, 249–259.
Başkaya, Y. S., Hülagü, T. & Küçük, H. (2013). “Oil Price Uncertainty in a Small Open Economy”. IMF Economic Review, 61(1), 168–198.
Bernanke, B. S., Gertler, M. & Watson, M. (1997). “Systematic Monetary Policy and the Effects of oil Price Shocks”. Brookings Papers on Economic Activity, 1, 91–142.
Bernanke, B. S., Gertler, M. & Watson, M. (2004). “Oil Shocks and Aggregate Macroeconomic Behavior: The Role of Monetary Policy Reply”. Journal of Money, Credit, and Banking, 36, 287–291.
Bohi, D. R. (1989). “Energy Price Shocks and Macroeconomic Performance”. Resources for the Future, Washington, DC, 1-93.
Bresnahan, T. F. & Ramey, V. A. (1993). “Segment Shifts and Capacity Utilization in the U.S. Automobile Industry”. American Economic Review Papers and Proceedings, 83, 213–218.
Calvo, G. (1983). “Staggered Price Setting in a Utility- Maximizing Framework”. Journal of Monetary Economics, 12, 383-398.
Caporale, G. M., Ali, F. M. & Spagnolo, N. (2015). “Oil Price Uncertainty and Sectoral Stock Returns in China: A Time-Varying Approach”. China Economic Review, 34, 311–321.
Cavalcanti, T. & Jalles, J. (2013). “Macroeconomic Effects of Oil Price Shocks in Brazil and in the United States”. Applied Energy, 104, 475-486.
Chen, S. & Hsu, K. (2013). “Oil Price Volatility and Bilateral Trade”. The Energy Journal, 34(1), 207–229.
Clarida, R., Gali, J. & Gertler, M. (2000). “Monetary Policy Rules and Macroeconomic Stability: Evidence and Some Theory”. Quarterly Journal of Economics, CXV, 147–180.
Cologni, A. & Manera, M. (2013). “Exogenous Oil Shocks, Fiscal Policy and Sector Reallocation in Oil Producing Countries”. Energy Economics, 35(C), 42-57.
Dave, D. & Aye, G. (2015). “Oil Price Uncertainty and Savings in South Africa”. OPEC Energy Review, 39, 285–297.
Demirbas, A., Al-Sasi, B. & Nizami, A. (2017). “Recent Volatility in the Price of Crude Oil”. Energy Sources, Part B: Economics, Planning, and Policy, 12(5), 408–414.
Dutta, A., Nikkinen, J. & Rothovius, T. (2017). “Impact of Oil Price Uncertainty on Middle East and African Stock Markets”. Energy, 123, 189–197.
Ebrahim, Z., Inderwildi, O. & King, D. (2014). “Macroeconomic Impacts of Oil Price Volatility: Mitigation and Resilience”. Frontiers in Energy, 8(1), 9–24.
Elder, J. (2018). “Oil Price Volatility: Industrial Production and Special Aggregates”. Macroeconomic Dynamics, 22(S3), 640-653.
Filis, G., Degiannakis, S. & Floros, C .H. (2011). “Dynamic Correlation Between Stock Market and Oil Prices: The Case of Oil-Importing and Oil-Exporting Countries”. International Review of Financial Analysis, 20,152–164.
Finn, M. G. (2000). “Perfect Competition and the Effects of Energy Price Increases on Economic Activity”. Journal of Money, Credit and Banking, 32(3), 400-416.
Hamilton, J. & Herrera, A. M. (2004). “The Oil Shocks and Aggregate Macroeconomic Behavior: The Role of Monetary Policy”. Journal of Money, Credit, and Banking, Vol. 36, No. 2, pp. 265-286.
Jo, S. (2014). “The Effects of Oil Price Uncertainty on Global Real Economic Activity”. Journal of Money, Credit and Banking, 46(6), 1113–1135.
Justiniano, A. & Preston, B. (2010). “Can Structural Small Open-Economy Models Account for the Influence of Foreign Disturbances?”. Journal of International Economics, Elsevier, 81(1), 61-74.
Leduc, S. & Sill, K. (2004). “A Quantitative Analysis of Oil-Price Shocks, Systematic Monetary Policy, & Economic Downturns”. Journal of Monetary Economics, 51, 781–808.
Lwayemi, A. & Fawowe, B. (2011). “Impact of Oil Price Shocks on Selected Macroeconomics Variables in Nigeria”. Energy Policy, 39, 603-612.
Medina, J. & Soto, C. (2005). “Oil Shocks and Monetary Policy in an Estimated DSGE Model for a Small Open Economy”. Central Bank of Chile and CCBS, N 353, Paper Presented at the First Monetary Policy Research Workshop in Latin America, 1-39.
Monacelli, T. (2005). “Monetary Policy in a Low Pass-Through Environment”. Journal of Money, Credit and Banking, 37(6), 1047-1066.
Mork, K. A. (1994). “Business Cycles and the Oil Market (special issue)”. Energy Journal, 15, 15–37.
Romero, R. (2008). “Monetary Policy in Oil-Producing Economies”. CEPS working paper, NO 169, 1-60.
Rotemberg, J. & Michael, W. (1997). “Imperfect Competition and the Effects of Energy Price Increases on Economic Activity”. Journal of Money, Credit and Banking, 28(4), 549-577.
Uhlig, H. (1999). “A Toolkit for Analysing Nonlinear Dynamic Stochastic Models Easily”. In Ramon Marimon and Andrew Scott, (eds), Computational Methods for the Study of Dynamic Economies, Oxford: Oxford University Press, 1-49.