دانشگاه پیام نورپژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی2228-5954166320260622Analyzing the determinants of fiscal Unsustainability in Iran: (Evidence from an oil-dependent economy)تحلیل عوامل تعیین کننده ی ناپایداری مالی در ایران: ( شواهدی از یک اقتصاد نفتی وابسته)38131317310.30473/egdr.2026.77779.7123FAنظردهمردهاستاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران0000-0001-7344-1796علیحیدری دیزگرانیدانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانJournal Article20260417This study analyzes the roots of government fiscal instability in the Iranian economy during the period 1978-2024. Despite the extensive literature on debt sustainability, there is a significant gap in understanding the structural interaction between oil revenues, expanding social obligations, and monetary policies in shaping fiscal sustainability in a petroleum economy like Iran. To address this gap, this study uses a methodological framework that simultaneously employs two complementary econometric methods: the Vector Error Correction Model (VECM) to identify short-run and long-run equilibrium relationships, and the Dynamic Least Squares (DOLS) method to directly and robustly estimate long-run coefficients. It also uses instantaneous response functions and historical variance decomposition to analyze the dynamics of shocks. The findings of this study indicate that fiscal instability in Iran is rooted in two structural crises: 1) dependence on oil revenues that makes policies pro-cyclical and reactive, and 2) the growing social security organization liabilities that make the budget inflexible. In the long-run model, economic growth and stable oil revenues have a stabilizing effect, while liquidity growth and the level of social obligations significantly exacerbate instability. Also, regarding the monetary base, the evidence is not uniform and conclusive in all estimates; therefore, its interpretation is presented with caution. These findings indicate that fiscal sustainability in Iran, in addition to dependence on oil revenues, also depends on the way social obligations and monetary discipline are managed.این مطالعه به تحلیل ریشه های ناپایداری مالی دولت در اقتصاد ایران طی دوره ۱۴۰۲-۱۳۵۷ میپردازد. با وجود ادبیات گسترده در مورد پایداری بدهی، شکاف قابل توجهی در درک تعامل ساختاری بین درآمدهای نفتی، تعهدات اجتماعی رو به گسترش و سیاستهای پولی در شکل دهی به پایداری مالی در یک اقتصاد نفتی مانند ایران وجود دارد. برای پرداختن به این خلأ، این پژوهش از یک چارچوب روششناسی با به کارگیری همزمان دو روش مکمل اقتصادسنجی استفاده میکند: مدل تصحیح خطای برداری (VECM) برای شناسایی روابط تعادلی کوتاهمدت و بلندمدت، و روش حداقل مربعات پویا (DOLS) برای برآورد مستقیم و مقاوم ضرایب بلندمدت همچنین، از توابع واکنش آنی و تجزیه واریانس تاریخی برای تحلیل پویایی شوکها استفاده شده است. یافته های این مطالعه نشان میدهد که ناپایداری مالی در ایران ریشه در دو بحران ساختاری دارد: ۱) وابستگی به درآمدهای نفتی که سیاستها را چرخه ای و واکنشی میکند، و ۲) رشد فزاینده تعهدات سازمان تأمین اجتماعی که بودجه را غیرانعطافپذیر می سازد. در مدل بلندمدت، رشد اقتصادی و درآمدهای نفتی پایدار اثر تثبیت کننده دارند، در حالی که رشد نقدینگی و سطح تعهدات اجتماعی بهطور معنی داری ناپایداری را تشدید میکنند. همچنین، درباره پایه پولی، در همه برآوردها شواهد یکسان و قطعی بهدست نیامده است؛ بنابراین، تفسیر آن با احتیاط ارائه میشود. این یافتهها نشان میدهد که پایداری مالی در ایران علاوه بر وابستگی به درآمدهای نفتی، به نحوه مدیریت تعهدات اجتماعی و انضباط پولی نیز وابسته است.https://egdr.journals.pnu.ac.ir/article_13173_334409846a15e068c0d3889bbe5b71ce.pdfدانشگاه پیام نورپژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی2228-5954166320260622" The Impact of the Composite Energy Security Index on Economic Growth, Evidence from Developed and Developing Countries"تأثیر شاخص ترکیبی امنیت انرژی بر رشد اقتصادی، شواهدی از کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه1316510.30473/egdr.2026.76964.7092FAآزادهمحرابیانگروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.aza.mehrabiyan@iauctb.ac.irمهردادگلستانهگروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. mehrdad.golestane@gmail.comرویاسیفی پورگروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤل) roy.seyfipour@iauctb.ac.irعلی اکبرخسروی نژادگروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. khosravinejad@gmail.comJournal Article20251227Energy security, as a key factor in economic growth, plays a crucial role in development, reducing economic uncertainties, and enhancing productivity. However, empirical evidence suggests that its impact on economic growth is not uniform across countries and may be influenced by the level of human development. Accordingly, this study investigates the nonlinear relationship between energy security and economic growth, emphasizing the threshold role of the Human Development Index (HDI). To this end, a composite energy security index was first calculated using Principal Component Analysis (PCA). Subsequently, its effect on economic growth was estimated using a Panel Threshold Kink Model (PTKM). The sample comprises developed and developing countries over the period 2000 to 2023, a timeframe selected due to contemporary energy security concerns. The results indicate that the effect of energy security on economic growth depends on the level of human development. Specifically, after the HDI surpasses a certain threshold, the intensity of energy security’s impact on economic growth strengthens. The findings also reveal that countries with higher levels of human development characterized by greater human capital, better institutional quality, and superior technological capacity are more capable of harnessing the benefits of energy security. Overall, the results underscore the simultaneous importance of enhancing both energy security and human development in achieving sustainable economic growth.امنیت انرژی بهعنوان یکی از عوامل کلیدی رشد اقتصادی، نقش مهمی در توسعه و کاهش نااطمینانیهای اقتصادی و ارتقای بهرهوری ایفا میکند. بااینحال، شواهد تجربی نشان میدهد که اثر امنیت انرژی بر رشد اقتصادی در کشورهای مختلف یکنواخت نبوده و میتواند تحت تأثیر سطح توسعه انسانی قرار گیرد. بر این اساس، پژوهش حاضر به بررسی رابطه غیرخطی میان امنیت انرژی و رشد اقتصادی با تأکید بر نقش آستانهای شاخص توسعه انسانی (HDI) میپردازد. برای این منظور، ابتدا شاخص ترکیبی امنیت انرژی با استفاده از روش تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) محاسبه گردید و سپس اثر آن بر رشد اقتصادی در قالب مدل پانل آستانهای شکسته (PTKM) برآورد گردید. جامعه آماری این پژوهش شامل کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه طی دوره زمانی 2000 الی 2023 مورد بررسی قرار گرفته است. این دوره با توجه به مسایل امنیت انرژی انتخاب گردیده است. نتایج نشان میدهد که اثر امنیت انرژی بر رشد اقتصادی وابسته به سطح توسعه انسانی بوده و پس از عبور HDI از مقدار آستانه، شدت اثرگذاری امنیت انرژی بر رشد اقتصادی تقویت میشود. یافتهها همچنین بیانگر آن است که کشورهایی با سطوح بالاتر توسعه انسانی، به دلیل برخورداری از سرمایه انسانی بیشتر، کیفیت نهادی و ظرفیت فناورانه مناسبتر، توان بیشتری در بهرهگیری از مزایای امنیت انرژی دارند. در مجموع، نتایج پژوهش بر اهمیت همزمان ارتقای امنیت انرژی و توسعه انسانی در دستیابی به رشد اقتصادی پایدار تأکید میکند.دانشگاه پیام نورپژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی2228-5954166320260622Investigating the Effect of Environmental, Climatic, and Economic Variables on Food Security in the Context of Innovation: A Sample of Global Evidenceبررسی اثر متغیرهای زیست محیطی ، اقلیمی و اقتصادی بر امنیت غذایی در بستر نوآوری: نمونه ای از شواهد جهانی1316610.30473/egdr.2026.77330.7107FAفاطمهمقتدائیگروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایراننرگسصالح نیادانشیارعلوم اداری و اقتصادی/ دانشگاه فردوسی مشهد/ مشهد مقدس/ ایرانJournal Article20260207Food security, as one of the pillars of sustainable development, depends on various factors.However, what can influence the intensity and direction of the impact of these factors is the level of innovation.Therefore,the present study investigated the impact of environmental, climatic, and economic variables on food security in the context of global innovation in 87 countries from 2012 to 2022.For this purpose, a panel smooth transition regression model was used and the threshold variable of the Global Innovation Index was considered.The results indicate a nonlinear relationship and confirms a model with a threshold and two regimes.The speed of adjustment is 3.8947,which indicates a smooth and gradual transition between regimes, and the location of the regime change is estimated to be 44.0173.The ecological footprint has a significant effect on food security in both regimes, but the intensity of its positive effect in the high regime is much greater than the negative effect in the low regime.Evapotranspiration in the low regime has a negative effect and in the high regime has a positive effect of food security.Urbanization in the low regime has a positive effect and in the high regime has a negative effect of food security.GDP has a positive effect on food security in both regimes, but this effect is greatly reduced in the high regime.Agricultural land has a positive effect only in the high regime and foreign direct investment has a negative effect on food security only in the low regime.امنیت غذایی بهعنوان یکی از ارکان توسعه پایدار، وابسته به عوامل مختلفی است. بااینحال آنچه که میتواند شدت و جهت اثرگذاری این عوامل را تحتتأثیر قرار دهد، سطح نوآوری است. لذا پژوهش حاضر به بررسی اثرپذیری امنیت غذایی از متغیرهای زیستمحیطی، اقلیمی و اقتصادی در بستر نوآوری جهانی در 87 کشور جهان طی سالهای 2012 تا 2022 پرداخته است. بدین منظور از مدل رگرسیونی انتقال ملایم تابلویی استفاده شد و متغیر آستانه شاخص نوآوری جهانی در نظر گرفته شد. نتایج حاکی از وجود رابطه غیرخطی است و مدلی با یک حد آستانهای و دو رژیم را تایید میکند.سرعت تعدیل برابر با 8947/3 است که نشاندهندهی انتقال نرم و تدریجی میان رژیمها است و مکان وقوع تغییر رژیم 0173/44 برآورد شد.ردپای اکولوژیکی در هر دو رژیم اثر معناداری بر امنیت غذایی دارد،اما شدت اثر مثبت آن بر امنیت غذایی در کشورهای با نوآوری بالاتر از مقدار آستانه،بسیار بیشتر از اثر منفی آن در کشورهای با نوآوری پایینتر از مقدار آستانه است.میزان تبخیر و تعرق آب در رژیم پایین اثر منفی و در رژیم بالا اثر مثبت بر امنیت غذایی دارد. نرخ شهرنشینی در رژیم پایین، اثر مثبت و در رژیم بالا اثر منفی بر امنیت غذایی دارد.لگاریتم تولید ناخالص داخلی در هر دو رژیم اثر مثبت بر امنیت غذایی دارد،اما در رژیم بالا این اثر بهشدت کاهش پیدا میکند.سطح زمین قابلکشت تنها در رژیم بالا، اثر مثبت و میزان سرمایهگذاریمستقیمخارجی تنها در رژیم پایین، اثر منفی بر امنیت غذایی دارددانشگاه پیام نورپژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی2228-5954166320260622Asymmetric and Nonlinear Analysis of Capital Market Reactions to Monetary Shocks: A Hybrid Approach Based on Structural Vector Autoregression (SVAR) and Artificial Neural Networks (ANN) in the Tehran Stock Exchange (2011-2024)تحلیل نامتقارن و غیرخطی واکنش بازار سرمایه به شوکهای پولی: یک رویکرد ترکیبی مبتنی بر مدل خودرگرسیون برداری ساختاری و شبکه عصبی مصنوعی (SVAR-ANN) در بازار بورس تهران (1390-1403)1316810.30473/egdr.2026.76310.7064FAمحمد محسنصدراستادیار، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.حسینتبیانیاناستادیار گروه حسابداری، دانشگاه پیامنور،تهران، ایرانJournal Article20251030Monetary policy, as a key tool of macroeconomic management, plays a decisive role in financial stability and economic growth. As an important channel for transmitting monetary policy, the capital market reflects investors' expectations and reactions to changes in interest rates, liquidity, inflation, and exchange rates. In economies like Iran that face chronic inflation, currency shocks, and budget dependence on oil revenues, the capital market's response to monetary policies is asymmetric and nonlinear, and traditional linear models are unable to fully explain it. This study aims to fill this methodological gap by offering a combined approach of econometrics and artificial intelligence. In this framework, the structural vector autoregression (SVAR) model is used to identify causal and short-run relationships between monetary variables and capital market indicators, and then it is combined with a multilayer artificial neural network (ANN) model to discover nonlinear patterns. Monthly data for Iran during the period 1390 to 1403 were analyzed. The results showed that monetary expansionary shocks increase the growth of the total stock market index by about 4.7 percent in the short term, but have a negative effect through the inflation channel in the long term. In contrast, contractionary policies by increasing interest rates cause a 3.5 percent drop in the index in the short term, but reduce volatility by 22 percent in the long term. The combined SVAR-ANN model predicted the market reaction with 91 percent accuracy (R²=0.91).چکیده: سیاست پولی بهعنوان ابزار کلیدی مدیریت اقتصاد کلان، نقش تعیینکنندهای در ثبات مالی و رشد اقتصادی دارد. بازار سرمایه بهعنوان کانال مهم انتقال سیاست پولی، بازتابی از انتظارات و واکنشهای سرمایهگذاران به تغییرات نرخ بهره، نقدینگی، تورم و نرخ ارز است. در اقتصادهایی مانند ایران که با تورم مزمن، شوکهای ارزی و وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی مواجهند، واکنش بازار سرمایه به سیاستهای پولی نامتقارن و غیرخطی است و مدلهای خطی سنتی قادر به تبیین کامل آن نیستند. این پژوهش با هدف پر کردن این شکاف روششناختی، رویکردی ترکیبی از اقتصادسنجی و هوش مصنوعی ارائه میدهد. در این چارچوب، از مدل خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR) برای شناسایی روابط علّی و کوتاهمدت بین متغیرهای پولی و شاخصهای بازار سرمایه استفاده شده و سپس با مدل شبکه عصبی مصنوعی چندلایه (ANN) برای کشف الگوهای غیرخطی ترکیب شده است. دادههای ماهانه ایران طی دوره 1390 تا 1403 مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد شوکهای انبساطی پولی در کوتاهمدت رشد شاخص کل بورس را حدود 7/4 درصد افزایش میدهند، اما در بلندمدت اثر منفی از طریق کانال تورم دارند. در مقابل، سیاستهای انقباضی با افزایش نرخ بهره موجب افت 5/3 درصدی شاخص در کوتاهمدت میشوند، اما در بلندمدت نوسانات را تا 22 درصد کاهش میدهند. مدل ترکیبی SVAR- ANN با دقت 91 درصدی (R²=0.91) واکنش بازار را پیشبینی کرد. یافتهها نشان میدهد این رویکرد ترکیبی ابزاری کارآمد برای تحلیل پویایی و پیچیدگی روابط سیاست پولی و بازار سرمایه ایران فراهم میسازد.دانشگاه پیام نورپژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی2228-5954166320260622Dynamics of Ecological Footprint in N11 Countries: An Analysis of the Heterogeneous Impact of Economic Growth, Environmental Innovation, and Renewable Energyپویاییهای ردپای اکولوژیک در کشورهای N11: تحلیلی بر تأثیر ناهمگون رشد اقتصادی، نوآوری زیست محیطی و انرژیهای تجدیدپذیر1316910.30473/egdr.2026.75652.7035FAعلیحسنونداستادیار گروه اقتصاد دانشگاه لرستانJournal Article20250901In recent years, environmental concerns in emerging economies have become a crucial challenge. This study investigates the determinants of the ecological footprint in ten selected N11 countries over the period 2000–2022. Considering cross-sectional dependence and heterogeneity in the data, a dual methodological framework was applied, consisting of panel regression with Driscoll–Kraay robust standard errors and Method of Moments Quantile Regression (MM-QR). The Driscoll–Kraay results indicate that GDP per capita (0.65), population (0.31), and trade openness (0.33) exert significant positive effects on the ecological footprint, whereas renewable energy consumption (–0.19), environmental innovation (–0.06), and telecommunications development (–0.12) contribute to its reduction. The quantile regression analysis reveals notable heterogeneous relationships. While the effects of GDP per capita and renewable energy consumption remain stable across the distribution, the mitigating role of environmental innovation becomes significantly stronger in countries with higher ecological footprints, with coefficients increasing from –0.04 to –0.07. In contrast, the positive impact of population and trade openness weakens at upper quantiles, and the environmental benefits of telecommunications development become statistically insignificant at higher pollution levels. These findings highlight the necessity of designing targeted policies tailored to countries’ pollution levels and suggest that achieving sustainable growth requires greater investment in clean energy and green innovation.امروزه دغدغههای زیستمحیطی در اقتصادهای نوظهور به چالشی حیاتی بدل شده است. این پژوهش به بررسی عوامل تعیینکننده ردپای اکولوژیک در ده کشور منتخب گروه N11 طی دوره 2000 تا 2022 میپردازد. با توجه به وجود وابستگی مقطعی و ناهمگونی دادهها، از چارچوب روششناختی ترکیبی شامل رگرسیون پانلی با خطاهای استاندارد مقاوم دریسکول–کرای و رگرسیون کوانتایل مبتنی بر گشتاورها (MM-QR) استفاده شد. نتایج مدل دریسکول–کرای نشان داد که تولید ناخالص داخلی سرانه (0.65)، جمعیت (0.31) و باز بودن تجاری (0.33) اثر مثبت و معناداری بر ردپای اکولوژیک دارند، در حالی که مصرف انرژیهای تجدیدپذیر (0.19-)، نوآوری زیستمحیطی (0.06-) و توسعه مخابرات (0.12-) به کاهش آن منجر میشوند. تحلیل رگرسیون کوانتایل روابط ناهمگون مهمی را آشکار کرد. بهطوریکه اثر تولید ناخالص داخلی سرانه و مصرف انرژی تجدیدپذیر در سراسر توزیع پایدار است، اما نقش کاهنده نوآوری زیستمحیطی در کشورهایی با ردپای اکولوژیک بالا قویتر میشود (از 0.04- تا 0.07-). در مقابل، اثر مثبت جمعیت و باز بودن تجاری در کوانتایلهای بالا تضعیف شده و مزایای زیستمحیطی توسعه مخابرات در سطوح بالای آلودگی بیمعنا میگردد. این نتایج بر لزوم سیاستگذاری متناسب با سطح آلودگی کشورها تأکید کرده و نشان میدهد که تحقق رشد اقتصادی پایدار مستلزم سرمایهگذاری در انرژیهای پاک و نوآوری سبز است.دانشگاه پیام نورپژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی2228-5954166320260622Role of the Political Influence Index and Financial Index on Industrial Growth in Iranian Provincesنقش شاخص ضریب نفوذ سیاسی و شاخص مالی بر رشد صنعتی در استان های ایران1317110.30473/egdr.2026.76367.7070FAعباسآزادی- استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
- پژوهشگر دوره پسا دکتری، دانشکده علوم اجتماعی اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایرانسهرابدل انگیزاناستاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایرانJournal Article20251105One of the factors in the lack of balanced development is the political influence index. This index highlights the impact of lobbying and the influence of regional elites on the country's decision-making process, particularly in relation to regional development. The existence of unbalanced development in the country and the fundamental reasons for this heterogeneity increase the importance of research in this regard. The present study, seeks to investigate its effect on the industrial growth of regions in 31 provinces for the period of the third to twelfth governments in Iran. In this regard, the political influence index was introduced, and using the multiple-attribute decision-making method and the TOPSIS model, provincial data was extracted for it. Then, the impact of this index and the financial index on the industrial index of the regions was estimated using the panel data quantile regression model and the Eviews software. the impact of the political influence coefficient index on the industrial index has been greater than the financial index. The influence of independent variables on the dependent variables varied in different deciles, with the average political influence index influencing the industrial index 2.62 times as much as the financial index. Provinces with higher political influence coefficients also enjoyed higher financial and industrial growth. Tehran, with the highest political influence coefficient, had the highest financial and industrial growth, and Ilam, with the lowest political influence coefficient, had the lowest growth in these indicators.یکی از عوامل در عدم توسعه متوازن ، شاخص ضریب نفوذسیاسی می باشد . این شاخص قدرت لابی گری و نفوذ نخبگان مناطق در مرکز تصمیم گیری کشور در جهت توسعه منطقه خود را نشان می دهد. وجود توسعه نامتوازن در کشور و چرایی دلایل بنیادی این ناهمگنی، اهمیت پژوهش در این خصوص را افزایش می دهد. پژوهش حاضر به دنبال بررسی تاثیر ضریب نفوذ سیاسی بر رشد صنعتی مناطق در 31 استان برای دوره زمانی دولت های سوم تا دوازدهم در ایران می باشد. در این راستا شاخص ضریب نفوذ سیاسی معرفی شده، و با بهره گیری ازروش تصمیمگیریهای چند شاخصه و مدل تاپسیس داده های استان ها برای آن استخراج شده است. سپس تاثیر این شاخص و شاخص مالی بر شاخص صنعتی مناطق با کمک مدل رگرسیونی پنل دیتاکوانتایل و نرم افزار ایویوز، برآورد شده است. در طول دوره زمانی و تمام کوانتایل ها تاثیر شاخص ضریب نفوذ سیاسی بر شاخص صنعتی نسبت به شاخص مالی بیشتر بوده است. تاثیر گذاری متغیر های مستقل بر وابسته در دهک های مختلف متفاوت بودهاند که بصورت میانگین شاخص ضریب نفوذ سیاسی 62/2 برابر شاخص مالی بر شاخص صنعتی تاثیر گذار بوده است. استان هایی که ضریب نفوذ سیاسی بالاتری داشتند از رشد مالی و صنعتی بالاتری نیز برخوردار بوده اند. تهران با بالاترین ضریب نفوذ سیاسی بیشترین رشد مالی و صنعتی و ایلام با پایین ترین ضریب نفوذ سیاسی کم ترین رشد از این شاخص ها را داشته اند.