ایران در زیر چتر حاکمیت طبیعی (مطالعه موردی عصر پهلوی دوم)

نوع مقاله: فصلنامه پژوهش های رشد توسعه اقتصادی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری/ دانشگاه اصفهان/ دانشکده اقتصاد

2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد دانشگاه مازندران

4 هیئت هلمی دانشگاه علاکه طباطبایی

10.30473/egdr.2019.47664.5297

چکیده

اندیشمندان و نظریه‌پردازان توسعه در ارتباط با عدم همگرایی مسیر توسعه جوامع گوناگون، نظریات متنوعی را مطرح ساخته‌اند. در همین راستا نورث به عنوان یکی از نهادگرایان جدید به نحوه گذار از نظام‌های اجتماعی با دسترسی محدود (حاکمیت طبیعی) به سمت نظام‌های با دسترسی باز با تأکید بر مساله خشونت پرداخته است. در این مقاله سعی شده است موانع نهادی گذار از حاکمیت طبیعی کشور ایران در دوران پهلوی دوم مورد واکاوی قرار گیرد؛ بنابراین با استفاده از شاخص الماس حکمرانی، روایتی تحلیلی حول عناصری نظیر نهادهای سیاسی رسمی، نهادهای اقتصادی رسمی، فرادستان داخلی اصلی و منابع رانتی در طول این دوران عرضه خواهد شد. در همین راستا برهه زمانی مورد مطالعه به دو دوره نظم با دسترسی محدود شکننده و پایه تقسیم شده و با استفاده از شاخص الماس حکمرانی، تعامل میان اعضای ائتلاف حاکم مورد واکاوی قرار می‌گیرد. شواهد تاریخی حاکی از آن است با وجود اینکه کشور ایران در طول این دوران شرایط با نظم دسترسی پایه را تجربه نموده است؛ اما مسأله اصلی این است که نه تنها کشور به سمت جامعه با دسترسی باز حرکت نکرده، بلکه پس از تجربه یک دوره نظم اجتماعی با دسترسی پایه به نظم با دسترسی محدود شکننده و درنهایت هرج و مرج منتهی شده است. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که عدم شکل‌گیری ائتلاف میان فرادستان، سلطه روابط شخصی برتمامی امور و توزیع رانت به صورت نامولد در زیر سایه افزایش درآمدهای نفتی و کمک‌های خارجی، منجر به آن شده است که کشور همواره در معرض خشونت قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iran with Natural state ( Case Study of Pahlavi II)

نویسندگان [English]

  • Salman Gharakhni 1
  • Mohsen Renani 2
  • zahra karimi 3
  • farshad momeni 4
1 Ph.D. Student / University of Isfahan / Faculty of Economics
2 Department of Economics, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan, Isfahan, Iran
3 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد دانشگاه مازندران
4 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده [English]

The philosopher and theorists in development are suggest various ideas for non-convergence path of development in varied society. For this propose, North, as new institutionalisms, study of the transition of social systems with limited access (natural state) to open access by emphasizing of the violence's concept. In this paper, the institutional barriers to the transition from the natural sovereignty of Iran during the second Pahlavi period is investigate. So, an analytic narrative about elements such as the official political mission, formal economic organization, the main internal affairs and the resources of rents during this period is offer by diamond index of governance. Hence, this time period is divide in two differ category as fragile order with limited access and basic order with limited access which interaction among ruling coalition members is study by diamond index of governance. Although Iran experience the basic access order Conditions in this period, the historical evidence show Iran not move towards the community with open access, even tolerate the chaos due to achieve order with limited access than the order with limited basic access. However, the result of this work is illustrate common violence in the country due to lack of a coalition between subordinates, the domination of personal relationships in all affairs, and the distribution of rents as an immortal with rising oil revenues and foreign aid.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural state
  • Fragile Order with Limited Access
  • Basic Order with Limited Access
  • Diamond Index of Governance
  • Ruling Coalition

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 21 شهریور 1398
  • تاریخ دریافت: 02 مرداد 1398
  • تاریخ بازنگری: 05 شهریور 1398
  • تاریخ پذیرش: 20 شهریور 1398